zandverlangen
Installatie Leo van Druten
Ursula Stalder gewidmet
Vanaf mijn vroegste jeugd ben ik met de zee verbonden geweest. Ik ben in de onmiddellijke nabijheid ervan geboren en mijn vader was zeeman. Vanuit mijn geboortehuis kon je de duinen zien liggen, met daarachter de onmetelijke en mysterieuze zee.
Haast dagelijks ga ik erheen, hetzij om urenlang op strand te zijn, hetzij om even de zeelucht op te snuiven en mijn eigen nietigheid te beseffen.
Jaren geleden zag ik in museum Boymans van Beuningen een tentoonstelling van de Zwitserse kunstenares Ursula Stalder, Geschenke des Meeres. Zij verzamelde op alle wereldstranden aangespoelde voorwerpen en maakte daar arrangementen van. Dit sprak zeer tot mijn niet geringe verbeelding.
Altijd al, nog voor ik het werk van Stalder kende, bracht ik van mijn strandtochten aangespoeld speelgoed mee. Er huist in mij ongetwijfeld een Walcherse strandjutter. De enige voorwaarde die ik aan mijn vondsten stelde was dat het niet kapot of al te erg beschadigd mocht zijn.
Zo ben ik in het bezit gekomen van deze verzameling schepjes, harkjes, zeefjes, vormpjes enzovoorts.
Al deze voorwerpen zijn ooit gekocht en gebruikt in een bepaalde gemoedstoestand en die is: zorgeloosheid. De schepjes hebben dammen opgeworpen en kuilen gegraven, het zand is gezeefd op zoek naar verloren kostbaarheden en vervolgens in kunstige patronen aangeharkt. De vormpjes hebben de bewoners en gebruikers van de zee geëerd door hun afdrukken in het zand achter te laten, tezamen met de dammen, de kuilen en alle andere efemere kunstwerken die op zonnige zomerdagen aan de stranden ontstaan.
Tenslotte heeft de zee, die immers nooit met zich laat spotten, alles uitgewist en meegenomen. Er zal verdriet geweest zijn om de verzwolgen, verwaaide of vertrapte strandkunst, het verloren, vergeten of kwijtgeraakte speelgoed, maar dat heeft nooit lang geduurd. Het was zorgeloos verdriet.
Sommige van deze voorwerpen hebben jarenlang in zee gedreven, als onderdeeltje van de gigantische en zorgwekkende plastic vuilnisbelt. Andere zijn onder het zand geraakt. Kinderen die ermee gespeeld hebben zijn opgegroeid, of niet, hebben carrière gemaakt of zijn op het verkeerde pad geraakt....
Nu hangt deze vitrine vol met kleurig, pretentieloos, plastic strandgereedschap en ieder stuk heeft zijn eigen historie. Al deze verhalen vormen samen het ultieme strandboek, de allesomvattende zomerroman. Helaas zal dit boek ongeschreven blijven, maar: Ohne Phantasie erlebt mann nichts.
Leo van Druten Den Haag 12 juni 2010

